Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” – Oddział Muzeum Narodowego w Lublinie – zorganizowało obchody 82. rocznicy likwidacji niemieckiego więzienia na Zamku w Lublinie (dziś Muzeum Narodowe w Lublinie). Rozpoczęto od nekropolii na Lipowej gdzie przy mogile uczczono pamięci ofiar egzekucji, więźniów zamku z 22 lipca 1944 r. Uroczystości na Zamku obejmowały Mszę Św. w kaplicy Trójcy Świętej odprawioną przez Ojców Dominikanów w koncelebrze z ks. prałatem Tadeuszem Pajurkiem – w intencji pomordowanych; tamże pokaz prac „Pamięć w sztuce”: Mari Hiszpańskiej-Neumann „Sens cierpienia” oraz „Medytacje” Zofii Pociłowskiej-Kann (w Lapidarium), a także złożenie kwiatów w symbolicznym mauzoleum w wieży zamkowej (najniższa kondygnacja baszty). Przedstawiciel Fundacji Niepodległości zapalił – z racji bezpieczeństwa nie w donżonie lecz pod tablicami memoratywnymi przy wejściu do Muzeum – tradycyjnie biały i czerwony znicze. Kilka zdjęć z wydarzenia jego autorstwa poniżej – Czytaj Dalej: – w rozwinięciu tej informacji.
Zakończenie miało miejsce w Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” gdzie odbył się wernisaż wystawy „Czy świat się dowiedział”, do której odwiedzenia w imieniu organizatorów gorąco zachęcamy.

Niebawem po likwidacji tej katowni okupanta niemieckiego została przekształcona w miejsce kaźni zorganizowane przez komunistów. Podobnie jak z obozem na Majdanku, który z Konzentrationslager stał się po przyjściu sowietów łagrem. Tym dramatyczniejsze to wydarzenia dla Polaków, że wyzwolenie Lublina odbywało się również w ramach Akcji „Burza” ze znaczącym udziałem AK. Konspiratorzy polskiego podziemia niebawem zostali potraktowani przez „sojuszników naszych sojuszników” tak samo jak żołnierze AK przez okupantów niemieckich.

Warto zaznaczyć – co zauważył Przeor Klasztoru OP w Lublinie – że muzeum lubelskie obchodzi w tym roku studwudziestolecie. Założycielem jego był między innymi Hieronim Łopaciński, a początkowo – pierwsza siedziba – mieściło się w klasztorze Dominikanów (kolejny związek OP z Zamkiem Lubelskim). Obecnie jego tradycje kontynuuje Muzeum Narodowe w Lublinie.

Tekst i foto Jan Fedirko, Fundacja Niepodległości, Zamek Lubelski – Muzeum Narodowe w Lublinie, 22 lipca 2026 r.