Stanisław Hryniewiecki (1896-1943)

DOWÓDCA ORP „PIORUN” I ORP „ORKAN”

Urodzony 29.11.1896 w Samarze w Rosji. W 1912 roku ukończył Morski Korpus Kadetów i odbył 5-letni staż w Petersburgu, pływając na rosyjskim pancerniku „Połtawa”. W 1917 roku został zwolniony z carskiej marynarki wojennej. Po dwóch latach, w 1919 roku Hryniewiecki zgłasza się do Wojska Polskiego. Zostaje skierowany do Flotylli Pińskiej. Podczas wojny polsko-bolszewickiej skutecznie walczy przeciwko Rosjanom, dowodząc baterią nadbrzeżną, a później statkiem pancernym. Po odwrocie Flotylli został dowódcą monitora rzecznego ORP „Horodyszcze” wchodzącego w skład Flotylli Wiślanej. Następnym przydziałem służbowym Hryniewieckiego było dowództwo ORP „Warszawa” (1922-1923).

W 1923 r. został przeniesiony do Pucka na stanowisko zastępcy dowódcy torpedowca ORP „Kujawiak”. Następnie był kierownikiem ćwiczeń i oficerem kursowym II rocznika w Oficerskiej Szkole Marynarki Wojennej w Toruniu, a także dowódcą kanonierkiORP „Generał Haller”. Po odbyciu we Francji stażu na niszczycielach otrzymał przydział na ORP „Wilia”. Od 1928 r. brał udział w budowie niszczyciela ORP „Wicher”, po czym przez krótki czas dowodził torpedowcem ORP „Podhalanin”. W 1930 r. był zastępcą dowódcy ORP „Wicher” w pierwszej załodze i został skierowany na Oficerski Kurs Taktyczny. Następnie pełnił funkcję zastępcy dowódcy Flotylli Wiślanej. Od 1936 r. pracował w komisji odbioru niszczyciela ORP „Grom”, a rok później powierzono mu obowiązki dowódcy tego okrętu. W latach 1937-1938 był jednocześnie dowódcą dywizjonu kontrtorpedowców. Po przekazaniu dowództwa dywizjonu i okrętu wyznaczono go na kierownika Warsztatów Portowych Marynarki Wojennej w Gdyni. Na początku 1939 r. został przeniesiony w stan spoczynku.

W przededniu II Wojny Światowej otrzymał rozkaz mobilizacyjny do Dowództwa Floty na Helu. Na początku Kampanii Wrześniowej przejął dowodzenie stawiaczem min ORP „Gryf”. Po zatopieniu okrętu został oficerem łącznikowym dowódcy floty, kadm.Józefa Unruga, przy dowódcy Lądowej Obrony Wybrzeża płk. Stanisławie Dąbku. Podczas oblężenia Kępy Oksywskiej uciekł z Babich Dołów do Rygi na kutrze rybackim „Albatros”. Na początku 1940 r. przedostał się przez Estonię i Szwecję do Wielkiej Brytanii. Po przybyciu do Londynu początkowo znajdował się w dyspozycji szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej, kadm. Jerzego Świrskiego. Następnie został wyznaczony p.o. dowódcy dywizjonu kontrtorpedowców i zaokrętowany na ORP „Grom”. Po zatopieniu tego okrętu dowodził niszczycielem ORP „Błyskawica”w Kampanii Norweskiej. Od końca 1940 r. do 1941 r. był ostatnim dowódcą dywizjonu kontrtorpedowców. W 1942 r. jako dowódca niszczyciela ORP „Piorun” brał udział w konwojach atlantyckich. Pod koniec 1942 r. został dowódcą niszczyciela ORP „Orkan”. Okręt brał udział m.in. w konwojach do Islandii, Nowej Funlandii, patrolował Zatokę Biskajską. W dniu 10.07.1943 r. przewiózł z Gibraltaru do Plymouth w Wielkiej Brytanii zwłoki poległego w katastrofie lotniczej 4 lipca Wodza Naczelnegogen. broniWładysława Sikorskiego.

8.10.1943 r. Stanisław Hryniewiecki zginął na ORP „Orkan” w wyniku storpedowania tego okrętu w pobliżu Grenlandii (na pozycji 56°8'N, 27°5'W) przez U-378 pod dowództwem kpt. mar.Ericha Mädera. Wybuch paliwa (lub amunicji i paliwa) spowodował natychmiastową śmierć całej obsady pomostu i maszynowni.

Stanisław Hryniewiecki był odznaczony m.in. Srebrnym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari, czterokrotnie Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Morskim z dwoma okuciami.

Oprac. Piotr Chęć, FN Lublin