1 lipca obchodzimy tradycyjnie – zwłaszcza w Lublinie – Dzień Unii Lubelskiej. W 456 rocznicę  jej zawarcia właśnie w Lublinie władze miasta zorganizowały uroczyste obchody. Rozpoczęłyśmy od złożenia kwiatów – przedstawiciel Fundacji Niepodległości tradycyjnie zapaliła biały i czerwony znicze – pod Pomnikiem Unii Lubelskiej na Placu Litewskim.

Podczas uroczystości dr Marcin Gapski (z-ca dyr. Muzeum Narodowego w Lublinie ds. Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej) zwrócił uwagę na jeden z jej ważnych aspektów. Było to nadanie przez zawarcie unii praw herbowych (heraldycznych) takich samych jak obowiązujące od stuleci w Koronie (Królestwie Polski) dla rodów bojarskich z Wielkiego Księstwa Litewskiego (Litwy i Rusinów). Stanowiło to równouprawnienie ówczesnej klasy upodmiotowionej politycznie, stanowiącej nazwalibyśmy dzisiaj społeczeństwo obywatelskie tamtych czasów. Owo zrównanie w prawach mające również aspekt historyczny stanowiło dla szlachty zwłaszcza średniego szczebla wielką nobilitację i spoiwo Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Realnie wcielało w życie hasło Unii Lubelskiej: WOLNI Z WOLNYMI, RÓWNI Z RÓWNYMI.

Bogaty zwłaszcza w wydarzenia kulturalne – prawie tygodniowy – program obchodów Dnia Unii Lubelskiej, zawarcia porozumienia pomiędzy stanami korony Korony i Pogoni podpisanego w 1569 roku na Sejmie Walnym w Lublinie – poniżej: – w rozwinięciu tej informacji – czytaj więcej:

Tam również kilka zdjęć z wydarzenia autorstwa Jana Fedirko (przedstawiciela Fundacji Niepodległości).

Tekst i foto Jan Fedirko, Fundacja Niepodległości, Lublin 1 VII 2025