W poniedziałek 30 stycznia 2023 r. znani ze społecznego zaangażowania i patriotycznej działalności funkcjonariusze PSG w Lubyczy Królewskiej na czele z Komendantem ppłk. SG Jackiem Kozakiem zorganizowali lokalne uroczystości 160. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego. Datę wyznaczył niejako powrót do szkół młodzieży z ferii zimowych w woj. Lubelskiem (o tym będzie poniżej).
Obchody rozpoczęły się na cmentarzu w Hrebennem. Tam to miało miejsce poświecenie i odsłonięcie pomnika nagrobnego odnalezionego weterana Powstania 1863-1864 Józefa Duszyńskiego.
Uroczystość rozpoczęło przedstawienie krótkiego rysu historycznego powstania pomnika nagrobnego i postaci uczestnika walk Powstania Styczniowego przez Pana ppłk SG Jacka Kozaka.
Polową Mszę św. intencji Powstańców Styczniowych na cmentarzu w Hrebennem odprawił księdza kapelan NOSG ppłk. SG Wiesław Kondraciuk. Modlitwę ekumeniczna poprowadził dziekan prawosławny SG ks. mjr SG Adam Weremijewicz
W uroczystościach udział wzięły poczty sztandarowe Szkoły Podstawowej im. gen. Nikodema Sulika w Lubyczy Królewskiej oraz pododdziału Powstańców Styczniowych z V Oddziału Wojsk Narodowych Województwa Lubelskiego Kajetan Cieszkowskiego „Ćwieka” tzw. „Ćwieki”, pododdział funkcjonariuszy Straży Granicznej, drużyna harcerska i harcerska drużyna ppoż. trębacz, werblista i uczniowie oraz Burmistrz Lubyczy Królewskiej, nauczyciele, mieszkańcy i zaproszeni goście (w tym z Lublina).
Apel Pamięci odczytał zastępca komendanta Placówki SG w Lubyczy Królewskiej kpt. SG Łukasz Będziejewski, zaś salwę honorową
dla uczczenia Bohaterskich Powstańców Styczniowychz XIX w. broni rekonstruktorskiej oddały Ćwieki.
Po poświęceniu pomnika nagrobnego Józefa Duszyńskiego nastąpiło złożenie pod nim wieńców. Przedstawiciel Fundacji Niepodległości zapalił tradycyjnie biały i czerwony znicz.
Te część uroczystości zakończyło zgodnie ze zwyczajem odegranie przez trębacza utworu „Śpij Kolego”.
Dalszy ciąg obchodów miał miejsce w parku miejskim w Lubyczy Królewskiej, który za sprawą rekonstrukcji obozowiska powstańczego zamienił się w las zapełniony powstańcami.
Fotorelacja z wydarzenia autorstwa Jana Fedirko na tej stronie w zakładce Galeria: https://fundacjaniepodleglosci.com.pl/galeria/hrebenne-i-lubycza-krolewska-uroczystosci-160-rocznicy-powstania-styczniowego/
Dzięki umiejscowieniu inscenizacji w pobliżu miejscowych szkoły i przedszkola odwiedzali je licznie najmłodsi mieszkańcy gminy. Dzieci i młodzież z chęcią przebierały się w stroje powstańców. Należy tu dodać, żebył to jedyny w Powstaniu Styczniowym jednolicie umundurowany polski oddział (poza Żuawami Śmierci, ale to były oddziały złożone z Francuzów). Szaro-niebieskie mundury z charakterystycznymi żółtymi wykończeniami uszyte staraniem dziedziczki, małżonki Kajetan Cieszkowskiego „Ćwieka” twórcy i dowódcy V Oddziału Wojsk Narodowych Województwa Lubelskiego
powodują, że do dziś jednostki WP na terenie Lubelszczyzny kontynuując tę tradycję posiadając żółte elementy w umundurowaniu. Taki jest np. w przypadku żołnierzy 2LBOT. Kolor żółty Ziemi Lubelskiej nadał Sejm Wielki 1788-1792. Tradycję oddziału „Ćwieków” podtrzymuje Grupa Rekonsktrukcyjno-Edukacyjna afiliowana przy Towarzystwie Patriotycznym im. gen. Karola Ziemskiego w Nasutowie.
Dzięki temu przedszkolaki i uczniowie odwiedzający obozowisko powstańcze aktywnie uczestniczyli przy ognisku w rekonstrukcji.
Wydarzenie zainicjowane przez Komendanta i Funkcjonariuszy PSG oraz wsparte – nie tylko pyszną grochówka i gorąca herbatą (jakże pomocną w styczniowej zawiei) – przez miejscowe Centrum Kultury, Sportu i Turystyki przyczyniło się do przypomnienia i upamiętnienia bohaterskich dziejów sprzed 160 lat oraz do podtrzymania tradycji narodowej.
Dziękujemy organizatorom, zwłaszcza zaś Panu Komendantowi ppłk. J. Kozakowi za możliwość odwiedzenia i wspólnego uczczenia także innych miejsc pamięci tak pieczołowicie utrzymywanych przez PSG w Lubyczy Królewskiej.
Tekst i foto Jan Fedirko, Fundacja Niepodległości, Lubycza Królewska 30 I 2023 r.