Upamiętniliśmy w Lublinie 82. rocznicę bitwy pod Monte Cassino stoczonej przez żołnierzy II Korpusu Polskiego gen. Andersa z niemieckimi elitarnymi wojskami z formacji dywizji spadochronowej oraz górskiej.
De facto było to zakończenie 4 szturmu trwającej od połowy stycznia 1944 r. ofensywy na kluczową fortyfikacje z umocnień tzw. Linii Gustawa. Dopiero Polakom udało się ją opanować – droga na Rzym została otwarta dla wojsk alianckich. Stoczona w Italii bitwa była jedną z największych batalii II wojny światowej.
Wracając z Półwyspu Apenińskiego do Lublina po Mszy Św. w intencji poległych i zmarłych oraz żyjących żołnierzy 2. Korpusu Polskiego i za Ojczyznę tradycyjnie odprawionej w kościele pw. Niepokalanego Serca Maryi i św. Franciszka („na Poczekajce”), w południe odbyły się uroczystość pod pomnikiem Bohaterów Monte Cassino. Na początku wybrzmiał hejnał mariacki w nawiązaniu do odegrania go 18 maja 1944 roku na szczycie przy ruinach opactwa na Monte Cassino przez żołnierza 2. Korpusu Polskiego.
Udział w wydarzeniu wzięli przedstawiciele władz (państwowych i samorządowych), służb mundurowych, IPN z Oddz. L-n, organizacji kombatanckich i obywatelskich, młodzież szkolna – również spoza Lublina – a także mieszkańcy. Fundację Niepodległości reprezentował Prezes Przemysław Omieczyński wraz z małżonką Lucyną. Delegacja Fundacji w asyście rekonstruktorów z Grupy Edukacji Historycznej zapaliła dla uczczenia naszych bohaterskich przodków tradycyjnie białe i czerwone znicze (tworzące barwę flagi państwowej).
Posterunek Honorowy przy lubelskiej replice (w skali 1:3) Pomnika spod Monte Cassino wystawiła 19. Lubelska Brygada Zmechanizowana – również poczet sztandarowy WP reprezentowała ta jednostka. Obok zawodowych żołnierzy wartę honorową pod pomnikiem zaciągnęli rekonstruktorzy z Grupy Edukacji Historycznej Fundacji Niepodległości w historycznych mundurach i z uzbrojeniem żołnierzy 2. Korpusu Polskiego gen. Andersa.
Zaprezentowali oni również oryginalne pojazdy bojowe wraz z umundurowaniem i osprzętem tej formacji PSZ na Zach. z fundacyjnego Muzeum Fundacji Polskich Sił Zbrojnych na Zach. w Lublinie. Były to:

• samochód Willys Ford GPW „Jeep”.
  Jeep w barwach 15 kompani warsztatowo-remontowej 5 Kresowej Dywizji Piechoty;
• Daimler „Dingo” – opancerzony wóz zwiadowczy z Dowództwa 2 Korpusu Polskiego oznaczony na pancerzu napisem „NADZIEJA”; z 6. Pułku Pancernego „Dzieci Lwowskich” 2. Warszawskiej Brygady Pancernej;
• ciężarówka GMC CCKW 353 – w barwach 22 Kompanii Zaopatrywania Artylerii (w której służył słynny Miś Wojtek);
  Zapraszając oczywiście do odwiedzania naszej placówki muzealnej przy ul. Skromnej 5 (niewiele ponad kilometr od pomnika).
  Wydarzenie zakończyło wspólne odśpiewanie pieśni „Czerwone maki na Monte Cassino” – w wykonaniu chóru XXVII Liceum Ogólnokształcącego im. Zesłańców Sybiru (z klas mundurowych) oraz Chóru Dziecięcego „Żołnierze Września 1939 Garnizonu Dęblin” (najmłodsi w mundurach żołnierzy PSZ na Zach. zapewnili również oprawę muzyczną Mszy św., a także wykonali jako mini orkiestra inne utwory m.in. marsz „Karpacka Brygada”)

Fotorelacja z wydarzenia autorstwa przedstawiciela FN Jana Fedirko na tej stronie w zakładce Galeria: https://fundacjaniepodleglosci.com.pl/galeria/lublin-82-rocznica-bitwy-pod-monte-cassino/

Zdjęcia i inf. z wydarzenia również na lubelskim portalu informacyjnym Lublin 112 https://www.lublin112.pl/lublin-oddal-hold-bohaterom-monte-cassino-uroczystosci-w-82-rocznice-zdobycia-wzgorza/

Tekst i foto Jan Fedirko, FN, L-n, 18 maj 2026